Ona rzuca książkami na podłogę i krzyczy: – Wiesz co? Na ciebie nie można liczyć! Nie można na tobie polegać! Zabierz sobie te książki i nie zawracaj mi więcej głowy! – Czy to złość? Gniew? Agresja? A może jest coś głębiej, co tak intensywnie woła o jej uwagę?

 

Wstyd i złość – tak różne, a tak bliskie. Liv Larsson opisując wstyd zauważa, że jest blisko powiązany ze złością. Ponieważ odczuwanie wstydu jest bardzo niewygodne, ciężkie szukamy strategii ucieczkowych, by jak najmniej kontaktować się z tym przykrym uczuciem. Larsson pokazuje w swoim kompasie, że czasami od wstydu uciekamy do złości. Atakujemy innych, bo pod spodem jest nasz wstyd. Możemy też atakować sami siebie (np. mówiąc sobie, że jesteśmy głupi, że nam nic nie wychodzi, wpadając w poczucie winy).

Gdy więc przychodzi do nas złość, którą kierujemy w innych ludzi lub w siebie, możemy przyglądać się jej, transformować jej energię, szukając niezaspokojonych potrzeb. Druga droga, która może nas zaprowadzić do zrozumienia siebie i wsparcia siebie w tej sytuacji prowadzi nas poprzez naturę wstydu. Warto się w takich chwilach zatrzymać i zadać sobie pytanie: czy ja się teraz wstydzę?

Czego się wstydzę?

O co mój wstyd chce zadbać? O przynależność? O bezpieczeństwo? O akceptację?

Kłopot czasami polega na tym, że wielu z nas nie chce się wstydzić, nie lubi tego uczucia, nie cenimy go, bo w dzieciństwie wiele razy słyszeliśmy, że „powinniśmy się wstydzić” wtedy, gdy dorośli chcieli zmienić nasze zachowanie lub „nie wstydź się”, wtedy gdy szukaliśmy wsparcia w nowej sytuacji. Dorastając, nabierając odwagi, nauczyliśmy się radzić sobie z trudnościami, chowając wstyd i nieraz z dumą mówimy: „ja się już nie wstydzę”.

Tymczasem wstyd jest uczuciem i on nadal przychodzi. A nieuznany kieruje nas w stronę innych strategii. W kompasie Larsson znajdujemy także bunt i wycofanie, a złość na siebie lub na innych jest bardzo wyraźną strategią na radzenie sobie ze wstydem. Tylko że jest to taki sposób radzenia sobie, w którym zamiast przyjęcia i zrozumienia uczucia, które przychodzi z ważną informacją na temat naszych potrzeb, wybieramy upychanie go do jakichś naszych zakamarków i to, co widać na zewnątrz – to złość.

Kluczowe zatem jest to, by zauważyć i nazwać swój wstyd i uznać, że on się pojawia. I wtedy zadanie sobie pytania, o jakie potrzeby dba? Wstyd ma zadanie chronić nas w grupie, a więc często to będą potrzeby związane z przynależnością, akceptacją, szacunkiem, byciem widzianym, byciem przyjmowanym, byciem ważnym, byciem witanym, bezpieczeństwem.

Gdy nie rozpoznajemy wstydu i powiązania go ze złością, możemy wpaść w zaklęty krąg wstyd-złość-wstyd-złość-wstyd-złość… Już nie wiadomo, co było pierwsze, przychodzą po kolei albo nawet razem. Wstydzimy się, bo się złościmy. Złościmy się, bo się wstydzimy.

Kontakt z sercem, przyznanie, że się wstydzimy i uznanie tego wstydu oraz przyjęcie potrzeb, które ten wstyd przyniósł, może całkowicie zmienić energię, która napędzała naszą złość.

Co więc może powiedzieć nasza bohaterka?

– Wiesz co? Gdy mówisz mi, że nie chcesz mojej pomocy, gdy robię to w taki sposób, to pojawia się we mnie niepewność, czy w ogóle jestem dla ciebie ważna? Chciałabym, żeby mój wkład był widziany, a może też doceniony, a tymczasem słyszę, że Ty chcesz inaczej. I to powoduje, że jakaś część mnie martwi się o przynależność… możesz mi powiedzieć coś więcej o naszej relacji w tej sytuacji, jak ty to wszystko widzisz?

Albo zupełnie inaczej: oddech i dialog wewnętrzny z samą sobą: ech, tak mi mówi, że mnie to boli, to, co czuję teraz to strach, niepewność, wstyd… pojawia się złość… chodzi mi o bycie docenioną i o bezpieczeństwo w relacji. Oddech. Oddech. Docenienie i bezpieczeństwo – gdzie już je mam? Uśmiech. Mam go dużo w moim życiu. Zapytam go, gdzie odłożyć książki i czy zrobimy przerwę na wspólną kawę.

 

Jeśli chcesz więcej dowiedzieć się o wstydzie, zapraszam na kurs online Wolni od wstydu – odważ się być sobą.

FreshMail.pl
 

Wyrażam zgodę na prze­twa­rza­nie po­da­nych powyżej danych w celu otrzy­my­wa­nia new­slet­tera od NVCLab.pl. Wiem, że w każdej chwili mogę swoją zgodę wycofać. Twoje dane są u nas bezpieczne, nie przekażemy ich nikomu.

FreshMail.pl
 

Wyrażam zgodę na otrzy­my­wa­nie new­slet­tera od NVCLab.pl. Wiem, że w każdej chwili mogę swoją zgodę wycofać. Twoje dane są u nas bezpieczne, nie przekażemy ich nikomu.

FreshMail.pl
 

Subscribe to our newsletter

Get updates direct to your inbox.

Send me your newsletter (you can unsubscribe at any time).

FreshMail.pl